Arhiva

Bihorsko kulturno ljeto 2015

 

Manifestacija „Bihorsko kulturno ljeto 2015.“ otvorena je u subotu, četvrtog jula i trajaće do sedamnaestog avgusta, saopštio je Samir Agović - predsjednik Opštine Petnjica na otvaranju manifestacije.

Vodič za Bihorsko kulturno ljeto možete pogledati ovdje

Geografske odlike

Opština Petnjica

 

Površina: 173 km2
Broj stanovnika: 6 686 (po popisu 2011.)
Naseljenih mjesta: 25
Mjesne zajednice (7): Petnjica, Vrbica, Trpezi, Tucanje, Bor, Savin Bor i Javorova
Centar područja: Petnjica
Država: Crna Gora
Valuta: Euro
Vremenska zona: GTM+1
Elektro sistem: 220V / 50Hz
Planine: Turjak, Vlahovi, Pločnik, Lađevac, Ciglen
Najveći vrh: Krstača (1757mm)
Rijeke: Popča, Trpeška, Vrbička, Radmanska, Tucanjska
Najduža rijeka:  Popca - Lješnica (od mjesta Lješnica)
Klima: kontinentalna

 

Gornji Bihor je smješten između Pešterske visoravni na sjeveru, Vlahova na istoku, Turjaka na jugozapadu, poličke visoravni na jugu, Lima i Lozne na jugozapadu, Goduše na zapadu i Korita na sjeverozapadu.

Gornj Bigor ima raznovrsnu geološku strukturu terena. U njemu  se nalaze visoke planine, rasjedne linije, riječne doline, glacijalni i kraški reljef, kao i vulkanske stijene. Ovaj prostor je nastao u eocenu i oligocenu, u vrijeme nastanka dinarida. Ovaj kraj je uglavnom sastavljen od paleozojskih škriljaca, trijanskih krečnjaka i dolomita.

Rasjedna linija Gornjeg Bihora se pruža  sjever-jug, pa su i rijeke sa tim smjerom. Najduža rijeka prolazi kroz krečnjačke predjele i u nju se ulijevaju ostale rijeke Gornjeg Bihora. Popča se kod Bioče ulijeva u Lim, prolazeći kroz klisuru Kaludar. Veliki dio ovog područja zauzimaju planine: Turijak (1409), Vlahovi (1599), Ciglen (1345), Lađevac (1545). Preko planine Lađevac ovo područje  terasasto prelazi u Peštersku visoravan. Najviši vrhovi u ovom kraju su Musina  jama (1758), Međusten (1660), Crno vrelo (1628) i Borovo brdo (1505). Ovi planinski tereni pokriveni su bogatim i prostranim pašnjacima, te je stočarstvo u prošlosti bilo jako razvijeno. I pored velike nadmorske visine ovi su tereni prohodni zahvaljujući tokovima potoka i rijeka  i šumskom pokrivaču. Petnjička kotlina se nalazi u donjem toku rijeke Popče. Sa jugo-istoka je  ograničena Trpeškim i Lazanskim brdom a sa sjevero-zapada Koraćkim  brdom. Prema sjevero-istoku je otvorena rijekom Popčom ka Polimlju. Kotlina se pruža od sjevero-istoka ka jugo-zapadu u dužini od 7 km, a najveća širina u slivu Radmančice iznosi 3 km. Najniži dio kotline je na 708 m nadmorske visine. Sa desne strane Popča prima Radmančicu, koja u gornjem toku probija Radmansku klisuru, veoma atraktivnu. Pored ove rijeke razvijeno je naselje Radmance koje je bogato voćem i ratarskim kulturama. Sa lijeve strane u Gusarama, u Popču se uliva Vrbička rijeka, koja nastaje spajanjem Trpeške i Vrbičke koja su župna i poznata po gajenju voća i ratarskih kultura. Od mjesta spajanja Popče i Vrbičke rijeke, Popča mijenja pravac i teče prema zapadu. Ona pravi kotlinu u kojoj su razvijena naselja Paljuh i Lješnica. Sa desne strane, u naselju Lješnica u Popču se ulijeva Tucanjska rijeka koja polazi od Vrševa i u donjem toku pravi kotlinu u kojoj je naselje Tucanje koje je bogato voćem i ratarskim  kulturama.

 

 

Petnjica nekad i sad

 

Nastanak imena Bihor se po dosadašnjem saznanjima ne može tačno utvrditi. Međutim, pretpostavlja se da je dobio ime po gradu koji je nastao u XIV vijeku a nalazi se u blizini Bioče. Postoji predanje kako je Bihor ime dobio zapravo po beharu koji ga prekrije u ranim proljećnim danima. Bihor se sastoji od dvije cjeline: Gornjeg i Donjeg Bihora. Gornji Bihor je prostor koji administrativno pripada opštini Berane, a Donji Bihor pripada opštini Bijelo Polje. Centar Gornjeg Bihora je Petnjica, čija je nadmorska visina 704 m.

Koliko je do sada poznato grad Bihor se po prvi put spominje 1450. godine u jednom dubrovačkom trgovinskom dokumentu (DA Serija Lamenta, Srpski rodoslovi i letopisi, Beograd 1927, srt. 238.), a u jednom izvještaju iz 1455. godine, navodi se da su Turci zaposjeli Prizren i Bihor u isto vrijeme (Ljuba Stojanović, Stari srpski rodoslovi i letopisi, Beograd 1927, str. 238). To ni u kom slučaju ne bi trebalo da znači da su ova dva grada zaposjednuta te godine. Važnost grada Bihora u to vrijeme može se pretpostaviti samim tim što se vezuje za Prizren, pa je otuda i veća tvrdnja da je u tom mjestu bila uspostavljena turska vlast i da je u njemu već bilo muslimana doseljenih i prije ovog izvještaja.

U Bihoru se nalazi varošica Petnjica, koja je centar tog područja. Po pričama starih Bihoraca, Petnjica je dobila ime prije dolaska Turaka na ove prostore, i to po pet njivica koje su se gledajući sa okolnih visova jasno uočavale u dolini. Vremenom tu dolinu nazvaše Pet njivica, a kasnije Petnjica. Petnjica ima površinu od 173 km2. Poslije njegovog pogubljenja konfiskovali su mu imovinu i sagradili naselje. Vlasnik te zemlje prije Šefkije je bio Idriz Muratović.

Do 1957. godine Petnjica je imala status opštine. Od tada je to prostor sa kojega se vrši iseljavanje stanovništva.

Po popisu iz 1981. godine područje Petnjice (Bihor) imalo je 10539 stanovnika, 1991. godine 8994, a 2011. godine 6686 stanovnika, što dovoljno govori o stepenu iseljavanja bihoraca.

Inicijativa za vraćanje statusa opštine području Petnjice stara je više od pola vijeka, tačnije, aktuelna je od 1957.g. kada je nepravednom odlukom tadašnjih republičkih organa ista ukinuta, istovremeno sa ukidanjem opštine Andrijevica. Građani Andrijevice su 1991.g. vratili status opštine.

Petnjica je to uspjela tek 2013.godine, iako su građani preko svojih predstavnika, pokušavali da to učine u više navrata i to: 1991, 1998, 2002 i 2005.

Polovinom 2008.g. građani područja Petnjice na svojim zborovima formiraju novi ODBOR ZA VRAĆANJE STATUSA OPŠTINE PETNJICI, koji je u toku svog rada vodio računa da svaki potez bude promišljen, odgovoran, mudar i legalan.

Članovi Odbora su razgovarali sa najvišim predstavnicima vlasti, sa predstavnicima lokalne samouprave, prisustvovali su brojnim javnim raspravama na temu Zakona o teritorijalnoj organizaciji CG i pritom dali određene primjedbe i sugestije na neke članove ponuđenog prijedloga Zakona. Takođe su organizovali okrugle stolove, napisali više desetina dopisa na razne adrese, jednom riječju, činili sve da najodgovornije ljude koji direktno ili indirektno utiču na realizaciju pomenute inicijative uvjere u opravdanost iste.

Na osnovu člana 32. Zakona o teritorijalnoj organizaciji CG, Odbor za vraćanje statusa opštine području Petnjice na sjednici održanoj 13.11.2011.g. donio je Odluku kojom ovlašćuje poslanike Rifata Rastodera, Draga Čantrića i dr Fahrudina Hadrovića da u ime građana područja Petnjice mogu pokrenuti inicijativu za vraćanje statusa opštine Petnjici.

Na osnovu pomenute Odluke Odbora, a i shodno višegodišnjoj inicijativi građana petnjičkog kraja, 28. decembra ovlašćeni poslanici su podnijeli Skupštini CG Predlog Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o teritorijalnoj organizaciji CG, sa Studijom opravdanosti osnivanja opštine Petnjica. Skupština Crne Gore je pomenuti Predlog, shodno članu 135, stav 2, Poslovnika Skupštine, kao i člana 32, stav 2, Zakona o teritorijalnoj organizaciji CG, dostavila Vladi radi konstituisanja mišljena o istim.

Vlada CG, odnosno Ministarstvo unutrašnjih poslova dalo je pozitivno mišljenje i isto dostavilo Skupštini i predsjedniku opštine Berane, uz obavezu da u roku od 90 dana donese Odluku o raspisivanju referenduma.

U tom kontekstu, odbornici u SO Berane sa područja Petnjice (dr Erol Muratović, Hazbo Ćeman, Izet Škrijelj i Muslija Kalić), na osnovu člana 38. Statuta Skupštine uputili su 01.06.2012.g. predsjedniku Skupštine Predlog odluke o raspisivanju opštinskog referenduma (kunsultativnog) radi prethodnog izjašnjavanja građana o osnivanju opštine Petnjica.

SO Berane je na osnovu podnijetog Predloga, na zasijedanju od 11.06.2012., donijela Odluku o raspisivanju opštinskog konsultativnog referenduma radi prethodnog izjašnjavanja građana o osnivanju opštine Petnjica, za 04.08.2012.g.

Na referendumu, od ukupno izašlih 4674 glasača, ZA vraćanje statusa opštine Petnjici je bilo 4642, PROTIV 9 i 23 NEVAŽEĆA glasa.

Dugotrajan i mukotrpan proces vraćanja statusa opštine Petnjici je konačno završen 28. maja 2013, kada je Skupština Crne Gore usvojila Izmjene i dopune Zakona o teritorijalnoj organizaciji po kojima Petnjica postaje opština.

 

 

Naselja

Na prostoru opštine Petnjica imamo sedam (7) Mjesnih zajednica, sa 24 naselja. U tabeli ispod su navedena sva naselja po MZ sa brojem stanovnika (po popisima iz 2003. i 2011.godine).

Podaci o broju stanovnika su zvanični rezultati Monstata, s napomenom da su rezultati popisa 2011. još uvijek preliminarni.

Mjesna zajednica

Naselje

Stanovništvo
2003.

Stanovništvo
2011.

MZ
Petnjica

Petnjica

565

623

Godočelje

229

317

Johovice

148

211

Lagatore

420

707

Radmance

311

477

Ponor

65

59

Paljuh

89

131

 

1827

2525

MZ
Vrbica

Gornja Vrbica

536

862

Donja Vrbica

406

115

 

942

977

MZ
Trpezi

Trpezi

773

927

Kalica

146

150

 

919

1077

MZ
Tucanje

Tucanje

378

507

Vrševo

267

352

Azane

136

107

Lješnica

60

97

Orahovo

130

114

 

971

1177

MZ
Bor

Bor

243

231

Dobrodole

134

101

 

377

332

MZ
Savin Bor

Savin Bor

261

253

Kruščica

97

78

Dašča Rijeka

115

103

 

473

434

MZ
Javorova

Javorova

117

99

Murovac

43

38

Poroče

33

27

 

193

164

 

 

 

 

OPŠTINA PETNJICA

5702

6686

 

 

 

Podkategorije